Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı

Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı

Cümlenin öğeleri konu anlatımı, Türkçe yazı dilinde ve anlatım dilinde çeşitli konulara ayrılır. Dil anlatım türü derslerde bu konular küçük sınıflardan öğrencilere anlatılmaya başlanır. En önemli ve ana konulardan bir tanesi olan cümlenin öğeleri geniş bir alana sahiptir. Cümlenin öğeleri konu anlatımı öğrencilere ve genel yaşam içinde kişilere her zaman konu olmaya uygundur. Bir konu anlatırken veya yazarken kurulan cümle içerisinde eylemi yapan kişi, eylemin kendisi, kullanılan zaman veya neden olan kelimeye kadar, cümle ayrı ayrı konulara ayrılır. Bu kelimelere verilen isimler yine kullanıldıkları alana göre adlandırılır. Bir cümle içinde eylemi yapan canlı veya cansız bir varlık her zaman özne olarak kabul edilir. Özne gibi daha bir çok ögeler vardır. Konu anlatımı kitaplarında cümlenin öğeleri ayrı ayrı örneklendirilerek anlatılır. Bu tür kaynaklar bazen çözümlü testlerde içererek öğrencilere yardımcı olur. Cümlenin öğeleri konu anlatımı bir çok Türkçe konu anlatımı kitaplarında yer almaktadır.

Cümle bir duyguyu, olayı, düşünceyi yada haberi anlatan sözcüklerden oluşmuş birimlere denir. Bir araya gelerek oluşan sözcüklerin her birine öğe denir. Öğeler yaptıkları göreve göre farklı farklı adlandırılır. Buna görede temel, yardımcı ve ara öğeler olarak üç başlık altında incelenirler.

Cümlenin öğeleri konu anlatımı ve örnekleri,
  • Özne, özne cümle içerisinde temel öğelerden biridir. Yani cümle için özne gereklidir. Eylemi, durumu yapan veya cümle içinde olayı karşılayan sözcük özne olarak kabul edilir. Özne kendi içinde gizli özne, gerçek özne ve sözde özne olarak üç bölüme ayrılır. Cümle içinde özneyi bulmak için yükleme kim ? yada ne ? soruları sorulur. 'Ne?' sorusu nesneye de cevap verdiği için özne ile karıştırmamak gerekir. Özne olan ne ? sorusunun cevabı olur.
Örnek

Gençler bir arada top oynuyorlar. (kimler oynuyorlar ? Gençler, gerçek özne)
Yarın geleceğini söyledi. (Kim söyledi ? O, gizli özne)
Bu konu anlaşılmadı. (Ne anlaşılmadı veya anlaşılmayan ne ? Bu konu, sözde özne)
Ben size söz verdim. (Kim söz verdi ? Ben, gerçek özne)
Saat sekiz gibi gidecekler. Kimler gidecekler ? Onlar, gizli özne)
  • Yüklem, yüklem cümle içindeki eylemin kendisidir. Eylem gibi yargıyı ve olayıda bildirirler. Cümlenin öğeleri içinde temel öğeler arasında yer alır. Çünkü yüklem olmadan cümle olmaz. Yüklem cümle içinde kullanılırken çeşitli çekim ekleri alır. Yüklemler tek bir sözcükten yada birden fazla sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan sözcük gruplarıyla oluşabilir. Yüklemi bulmak için cümleye sorulan belli bir soru yoktur.
Örnek,

Annemin çantası odanın içindeymiş. (odanın içindeymiş, yüklem)
Bende sizinle geleceğim. (geleceğim, yüklem)
Onlar resim yapıyorlar. (yapıyorlar, yüklem)
Herkes düğüne gitti. (gitti, yüklem)
Babası oğlunu çok merak ediyordu. (merak ediyordu, yüklem)
  • Nesne, nesne cümlenin yardımcı öğeleri arasında yer alır. Öznenin yaptığı işten etkilenen sözcükler cümlenin nesnesi olurlar. Yüklemi geçişli olan cümlelerde nesne yer alır. Nesne öğeleri kendi içinde belirtili ve belirtisiz olarak iki kısımda incelenirler. Cümleye sorulan ne ?, neyi ?, kimi ? sorularına cevap veren sözcük yada sözcük grupları nesne olarak kabul edilir. Cümleye sorulan nesne sorusu ne ? sorusuna cevap veriyorsa bu belirtisiz nesne olur. Ancak neyi ? yada kimi ? sorusuna cevap verirse bu nesne belirtili nesne olarak kabul edilir.
Örnek,

Bugün seni çok aradım. (kimi aradı ? seni, belirtili nesne)
Kadının elinde bir kutu vardı. ( kadının elinde ne vardı ? Bir kutu, belirtisiz nesne)
O resmi mutlaka görmeliyim. (Neyi görmeliyim ? O resmi, belirtili nesne,
Gelirken ona pasta aldım. (Ne aldım ? pasta, belirtisiz nesne...
  • Dolaylı tümleç, dolaylı tümleç cümlenin yardımcı öğeleri arasında yer alır. Yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildiren veya cümleyi yer olarak tamamlayan kelimelerden oluşurlar. -e, -de veya -den gibi ekler alırlar. Dolaylı tümleçleri bulmak için cümleye kime, kimde, kimden, neye, nereye, nereden gibi sorular sorulur.
Örnek,

Odanın içine geçip, resimi aradım. (Neyi aradın ? Resimi, dolaylı tümleç,
Seninle okulda görüşeceğiz. (Nerede görüşecekler ? Okulda, yer tamamlar ve dolaylı tümleç kabul edilir.
  • Zarf tümleci, zarf tümleci yine cümlenin yardımcı öğelerinden biridir. Yükleme sorulan nasıl, ne zaman, niçin, niye, neden veya ne kadar ? gibi sorulara cevap verirler. Cümle içinde yön, zaman veya neden bildirerek yüklemi tamamlarlar. Bazen -e, -de ve -den hal ekini alırlar. Fakat dolaylı tümleçten farkları yer değilde durum veya zaman bildirmeleridir. Bu yüzden bu ekleri alan zarf tümleci cümle içinde bu ayrıntı dikkate alınarak ve karıştırılmadan bulunmalıdır.
Örnek,

Annem bugün gelmedi. (Annen ne zaman gelmedi ? Bugün, zarf tümleci,
Ali durmadan ders çalıştı. (Ali nasıl ders çalışıyordu ? Durmadan, zarf tümleci,
Yukarı bakma sakın. (Nereye bakma, yukarı, zarf tümleci (yukarıya olup, -e hal eki alsaydı dolaylı tümleç olurdu.

Not, bir çok kaynak kitaplarda veya farklı yerlerde denk geldiğiniz edat tümleci olan cümlenin öğesi yine zarf tümleci olarak kabul edilebilir.
Son Güncelleme : 30.03.2021 17:05:08
Kaynakça / İçeriği Geliştiren Uzmanlar
  • Uzm. feride halaç - 30.03.2021 17:05:08
Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.

Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı Yorumları

şifre Kırmızı sayı

0 Yorum Yapılmış "Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı"

Kayıtlı yorum bulunamadı ilk yorumu siz ekleyin
3 Sınıf Konu Anlatımı
3 Sınıf Konu Anlatımı
3 Sınıf Konu Anlatımı; İlkokul derecesi olan 3. sınıf öğrencilerine temel dersler olarak Türkçe, Matematik, Fen bilgisi, Hayat bilgisi ve İngilizce dersleri verilmektedir. 3. sınıf öğrencileri bazı dersleri son olarak görmüş oluyor bu sınıf derecesin...
Zamirler Konu Anlatımı
Zamirler Konu Anlatımı
Zamirler konu anlatımı, Türkçe'nin temel konularından bir tanesidir. İlerleyen konuları iyice kavrayabilmek ve birbiri ile bağdaştırıp mantığa oturtabilmek adına zamirler konu anlatımını bilmek oldukça önemlidir.Zamir: Bir diğer adı ''adıl'' olan zam...
9 Sınıf Biyoloji Konu Anlatımı
9 Sınıf Biyoloji Konu Anlatımı
9.sınıf biyoloji konu anlatımı konuları içerisinde pasif taşıma, aktif taşıma, koloniler, canlıların sınıflandırılması, bakteriler, hormonlar gibi konular yer alır. 9.sınıf biyoloji konu anlatımı konuları içerisinde en önemli olan konular organeller,...
Bağlaçlar Konu Anlatımı
Bağlaçlar Konu Anlatımı
Bağlaçlar konu anlatımı, kendi başlarına bir anlam ifade etmeyen, özellikle kullanıldığı cümlelerde söz ve söz öbeklerini birbirine bağlayan sözcüklerin tümüne denilmektedir. Bağlaçlar konu anlatımı kapsamında bağlaçlar edatlardan değişik olarak c...
İstatistik Konu Anlatımı
İstatistik Konu Anlatımı
İstatistik Konu Anlatımı, günlük hayatımızda basit işlemlerden zor işlemlere kadar her alanda kullanılan bir konudur. İstatistikte verileri grafiklerle göstermek çok önemlidir. bu grafikler arasında çizgi grafiği, sütun grafiği ve daire grafiği bulun...
Tarih Konu Anlatımı
Tarih Konu Anlatımı
Tarih konu anlatımı, tarihte ilk Türk devletleri denince akla önce Asya ve Avrupa'da kurulan devletler gelmektedir. Karadeniz'in kuzey kısmından Tuna nehrine kadar uzanan bölgede yaşayan halk İskitlerdir. Asya Hun imparatorluğu, Mete han zamanında e...
9 Sınıf Coğrafya Konu Anlatımı
9 Sınıf Coğrafya Konu Anlatımı
9. sınıf coğrafya konu anlatımı içerisinde anlatılan konu başlıkları doğa ve insan, harita bilgisi, coğrafi konum kavramları, saat dilimleri, tarih değiştirme çizgisi, zaman problemleri, dünyanın şekli ve hareketleri, mevsimler ve özellikleri, atmosf...
Kesirler Konu Anlatımı
Kesirler Konu Anlatımı
Kesirler konu anlatımı, matematiğin önemli konularından biridir. 4. ve 5. sınıf matematik müfredat konularından olup birikimli olarak devam etmektedir. İlerde çeşitli işlemlerde öğrencilerin karşılarına çıktığından iyice öğrenilmesi şart olan konular...
Doğruda Açılar Konu Anlatımı
Doğruda Açılar Konu Anlatımı
Doğruda açılar konu anlatım, nokta konusu ile başlar ve geometrinin temel konularından biridir. Doğruda açılar konusu özellikle lise derslerinde ayrıntılı bir şekilde okutulmaktadır. O zaman nokta bir doğruyu oluşturan başlangıç büyüklüğü olmayan olu...
7 Sınıf Fen Konu Anlatımı
7 Sınıf Fen Konu Anlatımı
7 sınıf fen konu anlatımı, vücudumuzdaki sistemler konusu, sindirim sistemi ağızda başlar ve anüste son bulur. Sindirim sistemi organları ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince barsak, anüsten meydana gelir. 7 sınıf fen konu anlatımı içinde yer alan s...
Yazım Kuralları Konu Anlatımı
Yazım Kuralları Konu Anlatımı
Yazım kuralları konu anlatımı, yazım kuralları kişilerin yazılarda daha anlaşılır ve benimsenen bir dil kullanmaları için geniş kapsamlı bir konudur. Yazım kuralları konu anlatımı bir çok kaynak kitaplarda farklı şekillerde yer alır. Örnekler vererek...
9 Sınıf Edebiyat Konu Anlatımı
9 Sınıf Edebiyat Konu Anlatımı
9.sınıf edebiyat konu anlatımı konuları sözel konular olduğu için öğrenciler tarafından sevilen konulardır. Özellikle günlük hayatta var olan edebiyat çok ilgi çekmektedir. 9.sınıf edebiyat konu anlatımı konuları içerisinde güzel sanatlar ve edebiyat...

 

9 Sınıf Tarih Konu Anlatımı
Mantık Konu Anlatımı
İslamiyet Öncesi Türk Tarihi Konu Anlatımı
Üslü Sayılar Konu Anlatımı
Rasyonel Sayılar Konu Anlatımı
6 Sınıf Fen Konu Anlatımı
9 Sınıf Matematik Üçgenler Konu Anlatımı
Çember Konu Anlatımı
İşlem Konu Anlatımı
Fen Konu Anlatımı
Anlatım Bozuklukları Konu Anlatımı
Doğal Sayılar Konu Anlatımı
9 Sınıf Kümeler Konu Anlatımı
10 Sınıf Matematik Konu Anlatımı
Kalıtım Konu Anlatımı
Atatürk İlkeleri Ve İnkılap Tarihi Konu Anlatımı
Dalgalar Konu Anlatımı
Ekler Konu Anlatımı
3 Sınıf Konu Anlatımı
Zamirler Konu Anlatımı
9 Sınıf Biyoloji Konu Anlatımı
Bağlaçlar Konu Anlatımı
İstatistik Konu Anlatımı
Tarih Konu Anlatımı
9 Sınıf Coğrafya Konu Anlatımı
Kesirler Konu Anlatımı
Doğruda Açılar Konu Anlatımı
7 Sınıf Fen Konu Anlatımı
Yazım Kuralları Konu Anlatımı
9 Sınıf Edebiyat Konu Anlatımı
Popüler İçerik
Doğal Sayılar Konu Anlatımı
Doğal Sayılar Konu Anlatımı
Doğal sayılar konu anlatımı, doğal sayılar 0 dan başlayıp sonsuza kadar devam eden sayılardır. 'N' harfi ile gösterilir. Doğal sayılar rakamlar sayesi...
9 Sınıf Kümeler Konu Anlatımı
9 Sınıf Kümeler Konu Anlatımı
9.sınıf kümeler konu anlatımı, kitaplarında kümeler yapısı kurulduktan sonra diğer matematik yapılarına geçiş yapılır. Bu nedenle kitaplarda ilk yer a...
10 Sınıf Matematik Konu Anlatımı
10 Sınıf Matematik Konu Anlatımı
10. sınıf matematik konu anlatımı, genellikle zor ve uğraştırıcı fakat konuya hakim olduktan sonra sevilen konuların olduğu bir yıldır. Fakat bu konul...
Kalıtım Konu Anlatımı
Kalıtım Konu Anlatımı
Kalıtım Konu Anlatımı; Fiziksel ve psikolojik olan karakterlerin anne ve babadan çocuklarına aktarılması bu karakterlerin iç güdü davranışları ile nes...
Atatürk İlkeleri Ve İnkılap Tarihi Konu Anlatımı
Atatürk İlkeleri Ve İnkılap Tarihi Konu Anlatımı
Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi konu anlatımı, Atatürk ilkeleri halkın mutluluğunu huzurunu refah seviyesinin yükselmesini amaçlayan birlik ve bera...
Dalgalar Konu Anlatımı
Dalgalar Konu Anlatımı
Dalgalar konu anlatımı genellikle anlaşılması zor olan konular arasındadır. Dalgalar konusu 10.sınıf müfredatında, optik ünitesi içerisinde yer alır. ...
Ekler Konu Anlatımı
Ekler Konu Anlatımı
Ekler Konu Anlatımı, genellikle sözcüklere cümlelerde görev verilirken ve bu sözcüklerden yeni kelimeler türetileceği zaman ilk olarak eklere yer veri...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Kesirler Konu Anlatımı
Doğruda Açılar Konu Anlatımı
7 Sınıf Fen Konu Anlatımı
Yazım Kuralları Konu Anlatımı
9 Sınıf Edebiyat Konu Anlatımı
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Mayıs - 2022